Zgodnie z  art. 128  § 1 kodeksu pracy (dalej: KP), czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy.

W doktrynie prawa pracy przyjmuje się, że pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy, gdy jest gotowy i zdolny do świadczenia pracy w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. Pozostawanie pracownika w dyspozycji pracodawcy oznacza, że ten ostatni może dysponować osobą pracownika polecając mu wykonywanie umówionej pracy.

Co do zasady, okres przygotowywania się przez pracownika do pracy nie jest wliczany do czasu pracy. Pracodawca może więc wymagać, aby o godzinie przewidzianej w rozkładzie czasu pracy jako godzina rozpoczęcia pracy pracownik był już obecny na stanowisku pracy gotowy do jej świadczenia. Fakt ten będzie wymagał wcześniejszego stawienia się w zakładzie pracy. Dotyczy to zwłaszcza pracowników wykonujących pracę przy użyciu narzędzi, które wymagają codziennego pobierania na początku dnia pracy i zdawania po jej zakończeniu, czy też pracowników, którzy przed podjęciem pracy muszą przebrać się w odzież roboczą lub ochronną. W kontekście tego drugiego przypadku na uwagę zasługuje fakt, że zgodnie z art. 237⁹ § 3 KP pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy. Stąd też pracownik, który nie stawił się w wyznaczonym przez pracodawcę czasie i miejscu przebrany w odzież roboczą bądź ochronną nie może być uznany za gotowego do pracy, a tym samym i za pozostającego w dyspozycji pracodawcy.

Niemniej jednak pracodawca może podjąć decyzję o zaliczaniu okresu przygotowania do pracy do czasu pracy. Tego rodzaju regułę może on zawrzeć w odpowiednim akcie prawa zakładowego. Podstawowym tego typu aktem, ustalającym organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników jest regulamin pracy. W jego treści określa się m.in. takie istotne z punktu widzenia rozpatrywanego zagadnienia kwestie jak przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy, czy warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu.

Pracodawcy niezobowiązani do tworzenia regulaminu pracy ustalenia te mogą zawrzeć w innych akcie prawa zakładowego, np. zarządzeniu, obwieszczeniu czy też w samej umowie o pracę.

Szczególnym wyjątkiem od zasady niezaliczania okresu przygotowania do pracy do czasu pracy są pracownicy podlegający przepisom ustawy z dnia 16.04.2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r., poz. 1155 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tejże ustawy, do czasu pracy kierowcy zalicza się m.in. podejmowanie określonych czynności przygotowawczych przed rozpoczęciem pracy związanych z obsługą codzienną pojazdu, w tym czynności związane z przygotowaniem pojazdu do ruchu.